Kimi arabası ile bir yere giderken, kimi gemide, kimi yürürken, gideceği yere en uygun yoldan gidebilmek veya kaybolmamak için Navigasyon cihazı kullanırlar.

Bilinen yer ve yollar için gereksiz olduğu düşünülse de mutlaka bir gün yabancı bir yere gitme ihtimalinin olması ve navigasyon özelliği dışında sunduğu multimedya özellikleri sayesinde bu cihazların alınması cazip bir hale gelmiştir.

Peki bu cihazı almaya karar verdik ama nasıl çalışır, hangi özelliklerine dikkat etmemiz lazım? Şimdi soru-cevap şeklinde araç navigasyon cihazlarını elimden geldiğince anlatayım.

Ne İşe Yarar?

Seyrüsefer Cihazı da denilen bu aletler, bir yerden başka bir yere gitmek için yön tayini ve en uygun yolları sunmaya yaramaktadır. Bazı marka/modellerde çeşitli multimedya özellikleri sayesinde müzik dinleme, video izleme vs. imkanlar da vardır.

Nasıl Çalışır?

Yön bulma işlemini yaparken birden fazla uydu ile iletişim kurarak bazı teknik hesaplamalar yapmaktadır. Yapılan hesaplama sonucu bir veya daha fazla rotayı size sunarak birini seçmenizi sağlamaktadırlar. Uydu bağlantısının sağlıklı yapılabilmesi için cihazın açık bir konumda bulunması önemlidir.

Bu Cihaz Gerekli mi?

Cihazın amacı sizi gideceğiniz yere kaybolmadan götürmek, istediğiniz yere en uygun yoldan gitmenizi sağlamaktır. Dolayısıyla bulunduğunuz yeri ve gideceğiniz yolları biliyorsanız gerekli olmayabilir, ancak büyük şehirlerde veya şehir dışı yolculuklarda ihtiyacı hissedilen bir cihaz.

Bize Hangi Bilgileri Verir?

Günümüzde bu cihazlar yön tayini işlemi dışında POI diye adlandırılan banka, hastane, benzin istasyonları, eczane, park yerleri gibi noktaları, sürüş hızınızı, varış süresini, hedefe ne kadar mesafeniz kaldığı gibi bilgileri de sunar. Ayrıca hız limiti aşımında da sesli uyarıda bulunabilir.

Başka Hangi Özellikleri Vardır?

Teknoloji ilerledikçe ve ihtiyaçlar arttıkça cihazlara sürücülerin işini kolaylaştıracak bir çok özellik kazandırılmıştır.  Bu özellikler arasında müzik dinleme,  video izleme, TV izleme, FM Transmitter ile sesleri araç ses sistemine aktarma, Bluetooth ile telefonu eller serbest modunda kullanma (handsfree) gibi özellikler yer almaktadır. Tabi burada sürücü videoyu nasıl izleyecek diye düşünebilirsiniz. Sürücü izlemese de araçta bulunan diğer kişileri, özellikle çocukları oyalamaya yetecek bir özellik.

Bazı navigasyon cihazları ise bu özelliklerin hiç birini desteklemeyebilir. Onun işi sadece yön bulmaktır.

Bu Özelliklerin Hepsi Gerekli mi?

Bu özelliklerin gerekliliği kişiden kişiye değişmektedir. Kimi sadece yön bulma işlemi bana yeter derken, kimi de araca MP3 için tek başına FM Transmitter alacağıma bu özellikte olsun, aracımda telefonu elime almadan konuşabileyim… gibi düşünerek bu özellikleri gerekli görebilir.

Donanımsal Özellikleri Nelerdir?

Donanım olarak günümüz cihazları 3,5”, 4,3”, 5”, 6” gibi ölçülerde dokunmatik ekranlara sahipler. Belli frekanslarda çalışan işlemcileri vardır. 32 MB – 128 MB gibi dahili RAM’leri vardır. Birkaç model hariç değişmeyen (sabit) bataryaları vardır. Dahili hafızaları ve Micro SD kart girişi vardır. Bazılarında araç arka kamerası için kullanılabilecek Av-In girişi, kulaklık çıkışı, veri aktarımı/şarj için USB girişi vardır.

Yazılımsal Özellikleri Nelerdir?

Navigasyon yazılımı olarak bu cihazlarda Route66, Ndrive, Garmin, Yolbil, IGO (IGO-Amigo, IGO- 8, IGO-Primio) gibi Navigasyon yazılımları vardır. Kimi kullanıcı IGO-8’i çok beğenirken kimisi de IGO-Primo yazılımını beğenmektedir. IGO yazılımlarının farkını şuradaki karşılaştırma tablosunda görebilirsiniz.

Kullanılan harita yazılımı en önemli noktadır diyebiliriz. Navigasyon yazılımları yön tayini için harita verisine ihtiyaç duyarlar. Harita yazılımı markadan markaya değişiklik gösterebilir (Başarsoft, Teleatlas, Navcity gibi). Haritada verilen detaylar ve gösterilen POI noktalarının sayısı önemlidir. Ayrıca haritalarda 3D bina görüntüleri de geliştirilmektedir.

Bu bahsettiğim yazılımları çalıştıracak bir de işletim sistemi vardır. Bazı cihazlar Linux tabanlı bir işletim sistemi kullanırken, bazı cihazlar da Windows CE 6 gibi bir işletim sistemi kullanmaktadır.

Harita Güncellemesi Nasıl Yapılır?

Yeni yollar ve değişen yollar için haritayı güncellemek önemlidir. Ancak güncelleme hakkınız bazı markalarda 1+1 şeklinde 2 yıl ya da direkt 3 yıl ücretsiz olarak sınırlandırılmıştır. Bazıları ise ömür boyu ücretsiz güncelleme sunmaktadır. Ömür boyu ücretsiz güncelleme için harita yazılım firması yetkilileri bu hizmetin 2012 yılı itibari ile hiçbir Navigasyon üreticisine verilmeyeceğini, yalnızca ömür boyu ücretsiz güncelleme hakkı olan kullanıcıların bu haklarını kullanmaya devam edebileceklerini bir yerde okumuştum. Kısacası harita yazılımınızı ücretsiz güncelleme hakkınız bittikten sonra 30$-40$ gibi bir rakamla güncelleyebilirsiniz.

Başarsoft haritasını güncellemek için Naviextras.com sitesinden indireceğiniz Toolbox programı ile güncelleyebilirsiniz. Şuradan programı indirebilir ve şuradan programın kullanımını öğrenebilirsiniz.

Navcity Türkiye haritasını güncellemek için şuradan giriş yapıp ilgili programı bilgisayarınıza indirmeniz gerekmekte. Şuradan da güncelleme adımlarını öğrenebilirsiniz.

Diğer haritaların güncelleme işlemlerini satın aldığınız cihazınızın kullanma kılavuzu veya internet adresinden öğrenebilirsiniz.

Cep Telefonumla Bu İşi Yapamaz mıyım?

Eğer cep telefonunuz harita yazılımı kullanmayı destekliyorsa elbette Navigasyon işini bu şekilde de halledebilirsiniz. Cep telefonu dışında başka bir cihaz taşıma gereği olmamasından dolayı cep telefonu ile Navigasyon işlemi çok cazip gözükse de, cep telefonlarının ekran boyutlarına göre haritanın detay durumu , navigasyon işlemi esnasındaki şarjın çabuk bitme ihtimali, o anda birinin sizi araması, … gibi nedenlerle cep telefonu ile navigasyon işlemi itici olabilir.

Bu işi yeteri kadar iyi yapan telefonlar mevcut, ancak bazı telefonlarda navigasyon yazılımı 3 aylık deneme ile ya da navigasyon yazılımı olmadan satılıyor. Bu duruma da dikkat etmek gerekir.

Yeni Bir Navigasyon Cihazı Alırken Nelere Dikkat Etmek Gerekir?

Teknik Destek: İlk başta teknik desteği araştırmalısınız. Cihazınızla ilgili bir sorun yaşadığınızda ilgili firmanın göstereceği ilgi ve yönlendirmeler çok önemlidir. Şikayet sitelerinde ilgili firma hakkındaki yorumlara bakabilirsiniz, ama şunu da unutmamak lazım kullanıcıların şikayette bulundukları konu, başka birinde aynı model için bile olsa geçerli olmayabilir.

GPS Alıcısı: Elinizde bir cihaz var ve aynı yerde başka bir cihaz uydu bulup bağlanabiliyorken sizin cihazınız uydu bulmakta zorlanıyor. Navigasyon cihazlarının uyduya sağlıklı bir şekilde bağlanabilmesi ve uydya bağlanma hızı çok önemlidir. Bu konuda başarısız olduğu iddia edilen ürünleri diğer özelliklerine, görüntüsüne ve uygun fiyatına kanıp almamalısınız.

Ekran: Ekranın okunabilirliği parlaklığı ve canlı renklere sahip olması önemlidir. Her ne kadar sesli yönlendirmeye sahip olsalar da göz ucuyla bakıldığında ekstra ayrıntıların görülebilmesi gerekli bir durumdur. Yol üstündeki kavşakların, POI noktalarının ve tabela görüntülerinin rahat görülebilmesi gerekir.

Ekran parlaması da okunabilirliği etkileyen bir durumdur. Özellikle bazı markaların düz ekranlı cihazına sahip bir çok kullanıcı, ekran parlaması sebebiyle görüntünün kaybolduğu şikayetinde bulunmuşlardır. Bu yüzden gerek ekranın kalitesi gerekse arka plan ışığı önem arz etmektedir.

Navigasyonu aracınızda nereye yerleştireceğinize bağlı olarak ekran büyüklüğü konusuna da dikkat etmelisiniz. Büyük ekranlı cihazların ön cama takılması sonucu görüşün engellendiğini dile getirenler var.

İşlemci: İşlemci hızı da dikkat edilmesi gereken önemli konulardan biridir. 500 Mhz ile 533 Mhz arasındaki fark çok belli olmasa da, 400 Mhz ile 533 Mhz işlemci hızına sahip cihazların çalışma hızlarında gözle görülür fark vardır. Satın alacağınız tarihte piyasada bulunan cihazların bu özelliğini karşılaştırmakta fayda var.

Harita ve Navigasyon Yazılımı: Daha önce de belirttiğim gibi markadan markaya değişen harita yazılımına sahip  cihazlar vardır. Türkiye için Başarsoft  gayet başarılı bir harita sunmaktadır. Bu haritaların başarısının yanında güncelleme sıklığı da çok önemlidir. Aldığınız markanın harita güncellemesini size ne kadar süre ücretsiz verdiğini de göz önünde bulundurmanız gerekir.

Navigasyon yazılımlarının ise seyahat esnasındaki görsel ve işitsel yönlendirme yeteneği çok önemlidir.

Ses Kalitesi: Seyahat esnasında her zaman ekrana bakmak mümkün olmuyor. Bu sebeple cihazın sizi sesli yönlendirirken bu sesi rahat duyabiliyor olmanız gerekir. İçinde bulunduğunuz trafiğin sesi, açmışsanız havalandırmanın sesi derken bir çok gürültüye maruz kalırsınız. Çok kısık sesli bir yönlendirme, bu durumlarda yetersiz kalacaktır.

Ek Özellikler: Navigasyon cihazının bluetooth özelliği ile cep telefonunu handsfree modunda kullanmak sizin için ne kadar önemlidir ya da navigasyondan müzik dinleme, video izleme vazgeçilmez bir durum mudur? Bu sorulara vereceğiniz cevaba göre alacağınız marka/model de değişecektir.

Aksesuarlar: Cihazın kutusundan genelde araç şarj kiti ve ön cam askı aparatı çıkmaktadır. Bazı markalar ev tipi şarj cihazı da vermektedir. Ön cam askı aparatının kullanım kolaylığı (takma/çıkarma/döndürme) ve ebatları sürücü için önemli olacaktır.

Nerede Kullanacaksınız?: Cihazda yüklü gelen haritalar gideceğiniz yere göre önem arz etmektedir. Eğer yurtdışına çıkacaksanız cihazınızda gideceğiniz ülkeye ait harita olması gerekir. Ya da sonradan yükleyebilme imkanınız olmalı. Bazı cihazlarda bir çok ülkeye ait  harita entegreli halde satışa sunulmaktadır. Bunların bir kısmında da Türkiye illeri için kısıtlı sayıda harita desteği (örneğin 51 il) olabiliyor, bunu gözden kaçırmamalısınız.

Tüm Bunları Satın Almadan Nasıl Öğreneceğim?: Öncelikle kendi tercihlerinize göre beğendiğiniz cihaz sayısını azaltmalısınız, sonra sadece bu cihazlar hakkında forumlarda araştırma yapmalısınız. Eğer imkanınız varsa daha önce navigasyon kullanan bir tanıdığınıza da danışabilirsiniz. Ayrıca navigasyon cihazı satan elektronik mağazalarının satış temsilcilerinden de gerekli bilgileri alabilirsiniz. Bazı marketlerde promosyon ürünü olarak satılan cihazlara hem ucuz, hem iyidir düşüncesi ile hemen koşmamalısınız. Mutlaka özeliklerini ve önceden kullananların yorumlarını gözden geçirmelisiniz.

—===o===—

Bu yazıda marka vermeden Navigasyon cihazları hakkında bazı bilgileri vermeye çalıştım. Alacağınız ürün tamamen sizin ihtiyaçlarınıza göre belirecektir. Tavsiyem; almaya niyetlendiğiniz cihazın eksilerini ve artılarını mutlaka forumlarda araştırın ve mümkünse bu cihazları satan yerlerde elinize alıp inceleyin.

cep telefonu, ekran, GPS, güncelleme, harita, navigasyon, toolbox